hinoko

Từ vựng tiếng Nhật về món ăn

Ẩm thực Nhật Bản đã đưa sushi, ramen và tempura ra khắp thế giới, nhưng từ vựng ăn uống hằng ngày bắt đầu từ một từ: (), vừa là “cơm” vừa là “bữa ăn”, giống chữ “cơm” trong “ăn cơm” của tiếng Việt. Cơm quan trọng đến mức ba bữa trong ngày được gọi là “cơm sáng”, “cơm trưa” và “cơm tối”.

Đọc toàn bộ phần giới thiệu

Nhiều từ về ăn uống có tiền tố lịch sự : (trà), (nước), (cơm hộp). Tiền tố này không bắt buộc, nhưng nghe nhẹ nhàng hơn và rất phổ biến.

  • 30 từ
  • 24 từ có trong danh sách JLPT
  • 6 câu trong truyện của hinoko

Thực phẩm cơ bản

  • 食(た)べ物(もの) tabemonoN5 đồ ăn, thức ăn
  • 飲(の)み物(もの) nomimonoN5 đồ uống
  • ご飯(はん) gohanN5 bữa ăncơm
  • 米(こめ) komeN4 gạo (hạt chưa nấu) = cơm
  • パン panN5 bánh mì
  • 肉(にく) nikuN5 thịt
  • 魚(さかな) sakanaN5 cá
  • 野菜(やさい) yasaiN5 rau
  • 果物(くだもの) kudamonoN5 hoa quả
  • 卵(たまご) tamagoN5 trứng
  • 水(みず) mizuN5 nước
  • お茶(ちゃ) ochaN5 trà (xanh)
  • コーヒー kōhīN5 cà phê

(, “đồ để ăn”) và (, “đồ để uống”) được tạo từ hai động từ (ăn) và (uống). Cũng như tiếng Việt phân biệt “gạo” và “cơm”, tiếng Nhật có nhiều từ khác nhau: () là gạo, là cơm đã nấu đựng trong bát, còn là cơm dọn trên đĩa ở các nhà hàng kiểu Âu.

() thịt, () cá, () rau, () hoa quả, () trứng. Đồ uống có () nước, cà phê và () trà; nói đến trà là người Nhật hiểu ngay là trà xanh, uống không đường.

Các bữa trong ngày

  • 朝(あさ)ご飯(はん) asagohanN5 bữa sáng
  • 昼(ひる)ご飯(はん) hirugohanN5 bữa trưa
  • 晩(ばん)ご飯(はん) bangohanN5 bữa tối
  • お弁当(べんとう) obentōN5 cơm hộp (bento)

() bữa sáng, () bữa trưa, () bữa tối, còn gọi là (). Trong văn phong trang trọng hơn, người ta dùng (), () và ().

() là bữa ăn đựng trong hộp, tự làm ở nhà hoặc mua ở konbini hay nhà ga. Cơm hộp bán ở nhà ga, (), là đặc sản riêng của từng vùng.

Các món Nhật

  • すし sushi sushi (cơm trộn giấm ăn với cá sống hoặc nguyên liệu khác)
  • ラーメン rāmen mì ramen (mì nước)
  • うどん udonN2 mì udon (mì sợi to làm từ bột mì) = “quán udon”
  • そば sobaN3 mì soba (mì kiều mạch) = “quán soba”
  • 天(てん)ぷら tenpura tempura (cá hoặc rau củ tẩm bột chiên)
  • おにぎり onigiri cơm nắm onigiri
  • みそ汁(しる) misoshiru súp miso
  • カレー karēN5 cà ri

, cơm trộn giấm ăn với cá sống hoặc nguyên liệu khác; , mì nước có nguồn gốc từ Trung Quốc; , mì sợi to làm từ bột mì; , mì kiều mạch; (), rau củ hoặc hải sản tẩm bột chiên; , cơm nắm thường bọc rong biển.

(), súp miso, đi kèm nhiều bữa ăn, kể cả bữa sáng. Còn , cà ri kiểu Nhật ăn với cơm, là một trong những món được yêu thích nhất trong các gia đình và trong bữa trưa ở trường.

Vị và những câu nói trên bàn ăn

  • おいしい oishiiN5 ngon
  • 甘(あま)い amaiN5 ngọtdịu (không cay)
  • 辛(から)い karaiN5 cay
  • いただきます itadakimasuN3 câu nói trước khi ăn (≈ “mời cả nhà ăn cơm”nghĩa đen là “tôi xin kính nhận”)
  • ごちそうさまでした gochisōsama deshita cảm ơn vì bữa ăn (nói sau khi ăn)

nghĩa là “ngon”; từ trái nghĩa, , nghe khá thẳng thừng, nên người Nhật thường nói (“tôi không thích lắm”) hơn. () là ngọt, () là cay; cùng chữ kanji này còn đọc là , “khổ sở, vất vả”.

Trước khi ăn, người Nhật thường chắp tay và nói (“tôi xin kính nhận”); sau khi ăn thì nói (“cảm ơn vì bữa ăn”). Những câu này là lời cảm ơn tất cả những người đã góp phần tạo nên bữa ăn, từ người nấu đến người làm ra thực phẩm.

Từng từ một

Cách nói, cách viết và cách dùng của từng từ, kèm thể lịch sự và câu trong truyện của hinoko.

“Ngon” trong tiếng Nhật: (oishii)

おいしいoishii

“Ngon” trong tiếng Nhật là (oishii). Giữa bạn bè, bạn cũng sẽ nghe (umai), và sau bữa ăn, người ta nói (gochisōsama deshita) để cảm ơn người nấu hoặc người trả tiền.

TừCách đọcNghĩa
美味しいおいしいoishiiCách viết kanji, chọn theo nghĩa: “vị đẹp”.
うまいumaiNgon, thân mật; còn có nghĩa “khéo, giỏi”.
おいしそうoishisōTrông ngon quá: câu bạn nói khi món ăn được mang ra.
まずいmazuiDở, không ngon; thẳng thừng, nên dùng cẩn thận.
ごちそうさまでしたgochisōsama deshitaCảm ơn vì bữa ăn, nói sau khi ăn.
うま味うまみumamiVị thứ năm, vị ngọt thịt, được đặt tên ở Nhật năm 1908.
Tìm hiểu thêm về

và chữ kanji

là tính từ đuôi : phần cuối biến đổi giống hay . (oishii desu) là “ngon”, (oishikatta) là “đã ngon”, và (oishikunai) là “không ngon”. Để nói món gì trông ngon, hãy thay cuối bằng : (oishisō) là câu bạn nói khi món ăn được mang ra.

Viết bằng kanji, từ này là , “vị đẹp”, nhưng đây là ateji: chữ kanji được chọn theo nghĩa, không theo cách đọc. Bản thân từ này bắt nguồn từ , một từ cổ nghĩa là “ngon, tốt” do các nữ quan trong cung sử dụng, thêm lịch sự ở phía trước. Thực đơn và bao bì dùng cả hai cách viết; bằng hiragana, trông mềm mại và thân thiện hơn.

hay ?

(umai) cũng có nghĩa “ngon”, nhưng thân mật hơn và từng được coi là từ của nam giới; ngày nay ai cũng dùng giữa bạn bè, thường kéo thành ! (uma!) hoặc ! (umee!) khi vừa nếm miếng đầu tiên. Trong hội thoại lịch sự, ở bữa ăn với đồng nghiệp hay với bố mẹ người yêu, hãy dùng .

còn có nghĩa thứ hai mà không có: “khéo, giỏi”. (nihongo ga umai desu ne) là “tiếng Nhật của bạn giỏi quá”, giống như với (jōzu). Viết là nói về vị ngon; viết là nói về sự khéo léo.

Trước và sau bữa ăn

Trước khi ăn, người Nhật chắp tay và nói (itadakimasu), “tôi xin khiêm nhường nhận”. Khi món ăn ngon, việc nói ra thành tiếng trong bữa ăn là điều tự nhiên: ! là lời khen dành cho người nấu, và họ sẽ vui khi được nghe nhiều lần.

Sau bữa ăn, hãy nói (gochisōsama deshita) với người nấu hoặc người trả tiền, và với nhân viên khi rời một quán nhỏ. (gochisō) nghĩa là bữa tiệc thịnh soạn: câu này cảm ơn những người đã tất bật chuẩn bị.

Nói về hương vị

Tiếng Nhật có những từ chính xác cho các vị: (amai, ngọt), (karai, cay), (shoppai, mặn), (suppai, chua) và (nigai, đắng). Và một vị thứ năm đã lấy tên từ tiếng Nhật: (umami), vị ngọt thịt của nước dùng dashi, nước tương hay cà chua, được nhà hóa học Ikeda Kikunae đặt tên năm 1908.

Để nói món gì không ngon, có từ (mazui), nhưng từ này khá thẳng thừng: bạn có thể nói về món mình tự nấu, hiếm khi nói về món của người khác. Một cách lịch sự, người ta nói (chotto nigate desu), “món này không hợp với tôi lắm”, hoặc (amari suki ja nai desu), “tôi không thích lắm”.

Những lỗi thường gặp

Không phải điều gì hay cũng là : bữa ăn ngon là , nhưng bộ phim hay hoặc một ngày đẹp trời là hoặc . Và không dùng cho mùi: món ăn có mùi thơm là (ii nioi), “mùi thơm”.

Hãy chú ý thì quá khứ: là sai; hãy nói (oishikatta desu), “món ăn đã rất ngon”. Và ở nhà hàng, khi ra về phổ biến hơn nhiều so với chỉ nói , dù nói cả hai là ấm áp nhất.

「おいしい!カレーをもっとください!」

“Ngon quá! Cho con thêm cà ri nữa ạ!” Truyện: Món cà ri của bố

「おいしい!」

“Ngon quá!” Truyện: Mì ramen nổi tiếng

Trong truyện của hinoko

  • 今日(きょう)のあさごはんはパンです。

    Bữa sáng hôm nay là bánh mì.

    Onigiri ở konbini →
  • 「いただきます!」

    “Mời cả nhà ăn cơm!”

    Món cà ri của bố →
  • お父(とう)さんのカレーは、とてもからいです。

    Cà ri của bố rất cay.

    Món cà ri của bố →
  • 仕事(しごと)のあとのラーメンは、世界(せかい)でいちばんおいしかったです。

    Bát ramen sau giờ làm ngon nhất thế giới.

    Lần đầu đi làm thêm →
  • 「からあげ、とてもおいしかったよ」

    “Món gà karaage ngon lắm đấy!”

    Chỗ ngắm hoa anh đào →
  • ふくろの中(なか)には、大(おお)きいおにぎりが二(ふた)つと、てがみがあります。

    Trong túi có hai cái onigiri to và một lá thư.

    Onigiri ở konbini →

Đọc những từ này trong truyện

Các truyện miễn phí có dùng những từ này, truyện dễ nhất trước.

Danh sách JLPT đầy đủ

Toàn bộ từ của từng trình độ, kèm câu trong truyện của hinoko nếu có.

Các chủ đề khác

Câu hỏi về từ chỉ món ăn

nghĩa là gì?

Vừa là “cơm” vừa là “bữa ăn”. Ba bữa trong ngày là , và : “cơm sáng”, “cơm trưa” và “cơm tối”.

Trước và sau khi ăn thì nói gì?

trước bữa ăn và sau bữa ăn, kể cả khi ở nhà, thường kèm động tác chắp hai tay.

Chào hỏi và các câu lịch sự trong tiếng Nhật →

“Ngon” trong tiếng Nhật nói thế nào?

. Từ trái nghĩa, , nghe khá thẳng thừng: người ta thích nói , “tôi không thích lắm”.

Chưa tìm thấy câu trả lời?

Hãy gửi email cho chúng tôi theo địa chỉ contact@hinoko-japanese.com: chúng tôi trả lời bằng tiếng Anh hoặc tiếng Pháp.

Cách hinoko hoạt động →

Đọc “Món cà ri của bố”, truyện N5 miễn phí có dùng các từ của chủ đề này →