かさじぞう Kasa-jizō, truyện nón rơm: song ngữ Nhật Việt

Ngày cuối cùng của năm, một ông lão nghèo lên phố bán những chiếc nón rơm ông tự tay làm.
- ~8 phút
- 17 câu
- 578 ký tự
- 57 kanji
- 2 từ N2
Từng từ, từng chữ kanji đều được đối chiếu với danh sách N3 và các trình độ thấp hơn; có 2 từ N2, được đánh dấu trong phần từ vựng. Cách kiểm tra →
Nội dung truyện
昔、ある むらに、貧しい おじいさんと おばあさんが いた。
Ngày xửa ngày xưa, ở một ngôi làng nọ, có một ông lão và một bà lão nghèo khó.
一年の 最後の 日なのに、家には 正月の 食べ物が 何も なかった。
Đã là ngày cuối cùng của năm mà trong nhà chẳng có chút đồ ăn Tết nào.
そこで 二人は、夏に 取っておいた 草で かさを 五つ 作った。
Vậy là hai ông bà lấy cỏ để dành từ mùa hè, đan được năm chiếc nón.
おじいさんは 「これを 売って、正月の 食べ物を 買ってくるよ」と、雪の 中を 町へ 出かけていった。
“Tôi đi bán mấy chiếc nón này rồi mua đồ ăn Tết về nhé”, ông lão nói rồi đội tuyết ra thị trấn.
町で、おじいさんは かさを 売ろうと したが、だれも 買ってくれなかった。
Ở thị trấn, ông lão cố bán nón nhưng chẳng ai mua cả.
けっきょく、かさは 一つも 売れなかったので、おじいさんは 何も 買わずに 町を 出た。
Rốt cuộc, không bán được chiếc nón nào, ông lão đành rời thị trấn mà chẳng mua được gì.
帰る 途中で ふと 見ると、道の そばに じぞうさまが 六人、雪を かぶった まま 立っていた。
Trên đường về, ông chợt nhìn thấy sáu tượng jizō đứng bên đường, tuyết phủ đầy người.
おじいさんは 「じぞうさまも きっと 寒いに違いない。この まま 帰る わけには いかない」と 思った。
Ông lão nghĩ: “Các ngài jizō hẳn cũng lạnh lắm. Không thể cứ thế này mà về được.”
そして、売れなかった かさを、一人ずつ 頭に のせてあげた。
Rồi ông lần lượt đội những chiếc nón không bán được lên đầu từng vị.
でも、かさは 五つしか なく、最後の 一人の 頭は 雪で 白い まま だった。
Nhưng chỉ có năm chiếc nón, nên đầu của vị cuối cùng vẫn trắng xóa tuyết.
おじいさんは 「かさの 代わりに、これで がまんして ください」と 言って、自分の 古い ぬのを その 頭に まいてあげた。
“Thay cho nón, xin ngài chịu khó dùng tạm cái này”, ông lão nói rồi lấy tấm vải cũ của mình quấn lên đầu vị ấy.
家に 帰って じぞうさまの 話を すると、おばあさんは 怒らずに、にっこり 笑った。
Về đến nhà, ông kể chuyện các tượng jizō, bà lão không hề giận mà còn mỉm cười tươi tắn.
「かさは 売れなかったけど、その 代わりに、いい ことを しましたね」
“Nón tuy không bán được, nhưng bù lại ông đã làm được một việc tốt.”
その 夜中、外から 重い 物を 引く 音と、歌う 声が 聞こえてきた。
Nửa đêm hôm ấy, từ bên ngoài vọng vào tiếng kéo vật gì nặng và tiếng ai đó hát.
二人が 外を 見ると、かさを かぶった じぞうさまたちが 雪の 中を 帰っていく ところだった。
Hai ông bà nhìn ra ngoài thì thấy các tượng jizō đội nón đang đi về trong tuyết.
家の 前には、正月の 食べ物や やさいや みそが 山の ように 置いてあった。
Trước cửa nhà, đồ ăn Tết, rau củ và miso chất cao như núi.
こうして 二人は、いい 正月を 迎える ことが できた。
Thế là hai ông bà đã có thể đón một cái Tết đầm ấm.
Bạn đã hiểu chưa?
-
1 最後の じぞうさまの 頭に、おじいさんは 何を まいたか。
Ông lão đã quấn gì lên đầu tượng jizō cuối cùng?
Xem đáp án
Đáp án: 3. 自分の 古い ぬの tấm vải cũ của chính ông
-
2 おじいさんの 話を 聞いて、おばあさんは どう 思ったか。
Nghe ông lão kể, bà lão nghĩ thế nào?
Xem đáp án
Đáp án: 1. いい ことを したと 思った。 Bà nghĩ ông đã làm một việc tốt.
-
3 「その 代わりに」の 「その」は、何を 指しているか。
Trong “その 代わりに”, “その” chỉ điều gì?
Xem đáp án
Đáp án: 4. かさが 一つも 売れなかった こと việc không bán được chiếc nón nào

Truyện tiếp theo
九時の電話
Cuộc gọi lúc chín giờ
Tối nào Mio cũng đi ngang qua một chiếc điện thoại cũ trước một nhà ga nhỏ. Một tối thứ Sáu, đúng chín giờ, chiếc điện thoại đổ chuông.
Chạm để tra từ, nghe giọng đọc tổng hợp và ôn tập.
Về truyện cổ tích này
Kasa-jizō (笠地蔵), “các tượng jizō đội nón rơm”, là một trong những truyện mùa đông được người Nhật yêu thích nhất, với nhiều dị bản theo từng vùng: số tượng và nghề của ông lão thay đổi tùy người kể. Jizō (Địa Tạng) là một vị Bồ Tát trong Phật giáo, che chở trẻ em và người đi đường; tượng đá của ngài, thường đứng thành nhóm sáu, ứng với sáu cõi luân hồi, nằm dọc các con đường quê, đôi khi đeo yếm đỏ. Bản nổi tiếng nhất hiện nay là Kasako jizō (かさこじぞう), sách tranh của Iwasaki Kyōko xuất bản năm 1967, được nhiều thế hệ trẻ em Nhật Bản đọc ở lớp 2 tiểu học.
Ngày cuối cùng của năm, đôi vợ chồng già nghèo khó không có gì để ăn Tết. Với số cỏ để dành từ mùa hè, hai ông bà đan năm chiếc kasa, loại nón rộng vành dùng che mưa tuyết, rồi ông lão đội tuyết ra thị trấn bán. Không ai mua lấy một chiếc. Trên đường về, ông đi ngang qua sáu tượng jizō đứng bên đường, đầu phủ đầy tuyết. Không nỡ để các ngài như vậy, ông lần lượt đội những chiếc nón không bán được lên đầu từng vị. Nhưng chỉ có năm chiếc nón cho sáu tượng jizō…
Truyện ca ngợi lòng tốt không mong đền đáp, ngay cả ở những người gần như chẳng có gì, và bà lão không những không trách chồng mà còn khen việc tốt của ông. Truyện diễn ra vào ōmisoka (大晦日), ngày cuối cùng của năm, một trong những thời khắc quan trọng nhất trong lịch Nhật Bản. Bản của hinoko ở trình độ JLPT N3 đi theo mạch truyện trong sách tranh của Iwasaki, gói trong 17 câu, với những từ đơn giản hơn cho món ăn ngày Tết và tấm vải của ông lão. Hãy chú ý ba mẫu ngữ pháp: 〜ずに (mà không làm), 〜まま (giữ nguyên trạng thái) và 〜代わりに (thay cho). Có hai từ trên N3: 地蔵 và 笠.
Ngữ pháp trong truyện này
-
〜ずに Thể ない bỏ ない + ずに: “mà không…”, mang tính văn viết hơn ないで (言わずに: “không nói gì”); する thành せずに.
けっきょく、かさは 一つも 売れなかったので、おじいさんは 何も 買わずに 町を 出た。
Rốt cuộc, không bán được chiếc nón nào, ông lão đành rời thị trấn mà chẳng mua được gì.
-
〜まま Thể た, thể ない, tính từ đuôi い, tính từ đuôi な + な, hoặc danh từ + の, rồi đến まま: “giữ nguyên, để nguyên”, một trạng thái vẫn tiếp diễn trong khi việc khác xảy ra.
帰る 途中で ふと 見ると、道の そばに じぞうさまが 六人、雪を かぶった まま 立っていた。
Trên đường về, ông chợt nhìn thấy sáu tượng jizō đứng bên đường, tuyết phủ đầy người.
-
〜代わりに Danh từ + の代わりに, động từ + 代わりに: thay vì, hoặc đổi lại (肉の代わりに魚: “cá thay cho thịt”).
おじいさんは 「かさの 代わりに、これで がまんして ください」と 言って、自分の 古い ぬのを その 頭に まいてあげた。
“Thay cho nón, xin ngài chịu khó dùng tạm cái này”, ông lão nói rồi lấy tấm vải cũ của mình quấn lên đầu vị ấy.
Ngữ pháp JLPT N3: 251 mẫu ngữ pháp kèm giải thích và ví dụ →
Từ vựng (93 từ)
- 昔 むかし
- ngày xưa, thời xa xưa
- ある
- một… nọ, một… nào đó (trong truyện kể)
- むら
- làng
- 貧しい まずしい
- nghèo
- おじいさん
- ông cụ; ông
- おばあさん
- bà cụ; bà
- いる
- có, ở (dùng cho người và con vật)
- 一 いち
- một
- 年 ねん
- năm (trợ số từ): 五十年 = “năm mươi năm”
- 最後 さいご
- cuối cùng; phần cuối
- 日 ひ
- ngày
- 家 いえ
- nhà, ngôi nhà
- 正月 しょうがつ
- Tết, dịp năm mới (những ngày đầu năm; ở Nhật ngày nay theo dương lịch)
- 食べ物 たべもの
- đồ ăn, thức ăn
- 何も なにも
- không… gì cả (đi với động từ phủ định)
- ある
- có, ở (dùng cho đồ vật)
- そこで
- vì thế, thế là (và hành động theo đó)
- 二人 ふたり
- hai người; 二人で = “hai người cùng nhau”
- 夏 なつ
- mùa hè
- 取る とる
- lấy, cầm
- 草 くさ
- cỏ, cây cỏ
- かさ N2
- nón đan bằng rơm (rộng vành, hình chóp)
- 五つ いつつ
- năm (cái)
- 作る つくる
- làm, tạo ra
- これ
- cái này (gần mình)
- 売る うる
- bán
- 買う かう
- mua
- 雪 ゆき
- tuyết
- 中 なか
- bên trong
- 町 まち
- thị trấn, phố; まちへ 行く = “ra phố”
- 出かける でかける
- ra ngoài, lên đường
- する
- làm
- だれ
- ai
- けっきょく
- rốt cuộc, cuối cùng
- 一つ ひとつ
- một (cái)
- 売れる うれる
- bán được, được bán
- 出る でる
- ra ngoài, rời đi
- 帰る かえる
- về nhà, trở về
- 途中 とちゅう
- giữa đường, giữa chừng
- ふと
- bỗng, chợt, vô tình
- 見る みる
- nhìn, xem, thấy
- 道 みち
- con đường, đường
- そば
- bên cạnh, gần
- じぞう N2
- tượng jizō (tượng đá Bồ Tát Địa Tạng, vị che chở, đặt bên đường)
- さま
- (sau danh từ) thể hiện sự kính trọng cao
- 六 ろく
- sáu
- 人 にん
- (sau con số) trợ số từ đếm người: 三人 = “ba người”
- かぶる
- đội (mũ)
- 立つ たつ
- đứng
- きっと
- chắc chắn, nhất định
- 寒い さむい
- lạnh (thời tiết, không khí)
- この
- … này (gần mình, hoặc vừa nhắc đến)
- いく
- đi
- 思う おもう
- nghĩ, cho rằng
- そして
- và rồi, và sau đó
- 一人 ひとり
- một người; một mình (一人で, いつも 一人)
- ずつ
- mỗi lần (một lượng): すこしずつ = “từng chút một”
- 頭 あたま
- đầu
- のせる
- đặt, để (lên trên cái gì đó)
- でも
- nhưng
- 白い しろい
- trắng
- 代わり かわり
- (〜の代わりに) thay cho; (その代わりに) thay vào đó, đổi lại, bù lại
- がまん
- sự nhẫn nại; (〜する) chịu đựng, cố nhịn, đành chịu
- 言う いう
- nói
- 自分 じぶん
- bản thân, chính mình; じぶんの = “của chính mình”
- 古い ふるい
- cũ (dùng cho đồ vật)
- ぬの
- vải
- その
- … đó, … ấy (đã nhắc đến, hoặc ở gần người nghe)
- まく
- quấn, cuộn (quanh)
- 話 はなし
- lời kể, câu chuyện; cuộc trò chuyện
- 怒る おこる
- nổi giận, tức giận
- にっこり
- (mỉm cười) tươi, rạng rỡ
- 笑う わらう
- cười, mỉm cười
- いい
- tốt, được
- こと
- việc, chuyện; いい こと = “một điều tốt”
- 夜中 よなか
- nửa đêm, giữa đêm
- 外 そと
- bên ngoài
- 重い おもい
- nặng
- 物 もの
- đồ vật, thứ
- 引く ひく
- kéo; かぜを ひく = “bị cảm”
- 音 おと
- âm thanh, tiếng động
- 歌う うたう
- hát
- 声 こえ
- giọng nói, tiếng
- 聞こえる きこえる
- nghe thấy, nghe được
- たち
- (sau danh từ) số nhiều: どうぶつたち = “các con vật”
- 前 まえ
- phía trước; trước (入る 前に = “trước khi vào”); (sau khoảng thời gian) … trước: 三年前 = “ba năm trước”
- やさい
- rau
- みそ
- miso (tương đậu nành lên men)
- 山 やま
- núi
- 置く おく
- đặt, để (ở đâu đó)
- こうして
- và thế là, bằng cách này
- 迎える むかえる
- đón, chào đón; (正月を 迎える) đón năm mới
- できる
- có thể làm, làm được