したきりすずめ Chim sẻ bị cắt lưỡi: truyện song ngữ Nhật Việt

Một ông lão tốt bụng chăm sóc một chú chim sẻ, nhưng vợ ông thì chẳng ưa gì con chim.
- ~9 phút
- 19 câu
- 632 ký tự
- 50 kanji
- 2 từ N2
Từng từ, từng chữ kanji đều được đối chiếu với danh sách N3 và các trình độ thấp hơn; có 2 từ N2, được đánh dấu trong phần từ vựng. Cách kiểm tra →
Nội dung truyện
昔、ある むらに、すずめを 大事に している 優しい おじいさんと、意地悪な おばあさんが いた。
Ngày xửa ngày xưa, ở một ngôi làng nọ, có một ông lão hiền lành hết mực yêu thương một chú chim sẻ, và một bà lão xấu bụng.
ある 日、すずめが、おばあさんの 作った のりを 食べてしまった。
Một hôm, chú chim sẻ lỡ ăn mất chỗ hồ bà lão đã nấu.
おばあさんは ひどく 怒った。
Bà lão nổi giận đùng đùng.
「すずめの くせに、私の のりを 食べるなんて!出ていけ!」
“Đồ chim sẻ kia mà dám ăn hồ của ta à! Cút đi!”
おばあさんに したを 切られた すずめは、なきながら 山へ 飛んでいった。
Bị bà lão cắt lưỡi, chú chim sẻ vừa khóc vừa bay về phía núi.
帰ってきて その 話を 聞いた おじいさんは、すずめが 心配で しょうがなかった。
Ông lão về nhà nghe chuyện, lo cho chim sẻ đứng ngồi không yên.
次の 日、おじいさんは 「どこを 探せば いいのだろう」と、山へ 探しに 行った。
Hôm sau, ông lão vừa nghĩ “Không biết phải tìm ở đâu đây”, vừa lên núi tìm.
山の 中を 歩いて 疲れきった とき、やっと すずめたちの 家が 見つかった。
Đi trong núi đến lúc mệt lả, cuối cùng ông cũng tìm thấy nhà của đàn chim sẻ.
すずめたちは 喜んで、食べきれない ほどの 料理を 出してくれた。
Đàn chim sẻ mừng rỡ, đem ra bao nhiêu là món ăn, ông ăn không xuể.
帰る とき、「大きい 箱と 小さい 箱、どちらか お土産に どうぞ」と 言われた。
Lúc ra về, ông được mời: “Một hộp lớn và một hộp nhỏ, xin ông chọn một hộp làm quà.”
「私は 年寄りですから」と 言って、おじいさんが 選んだのは 小さい ほうだった。
“Tôi già rồi mà”, ông lão nói, rồi chọn chiếc hộp nhỏ.
家で 開けてみると、中には たからが いっぱい 入っていた。
Về nhà mở ra xem thì bên trong đầy ắp của báu.
それを 見た おばあさんは 「大きい ほうを もらってくれば よかったのに」と もんくを 言った。
Thấy vậy, bà lão cằn nhằn: “Lẽ ra ông phải mang cái hộp lớn về mới phải!”
「もしかしたら、大きい 箱には もっと 入っているかもしれない」と、おばあさんは すずめたちの 家へ 出かけた。
“Không chừng hộp lớn còn đựng nhiều hơn nữa”, bà lão nghĩ vậy rồi tìm đến nhà đàn chim sẻ.
自分が すずめを いじめた くせに、大きい 箱を もらいに 行ったのだ。
Chính bà là người đã hành hạ chim sẻ, vậy mà lại đi xin chiếc hộp lớn!
すずめたちに 「家に 着くまで 開けては いけません」と 言われたのに、帰る 途中で がまんできなく なった。
Đàn chim sẻ đã dặn: “Bà đừng mở ra trước khi về đến nhà”, vậy mà trên đường về bà không nhịn được nữa.
道で 大きい 箱を 開けた とたん、中から 恐ろしい ものや むしが 次々に 出てきた。
Bà vừa mở chiếc hộp lớn giữa đường thì từ bên trong, những thứ đáng sợ và sâu bọ lần lượt chui ra.
おばあさんは 「開けなければ よかった」と なきながら 逃げて 帰った。
“Biết thế đã không mở!” bà lão vừa khóc vừa chạy trốn về nhà.
けっきょく、困ったのは、意地悪な おばあさんの ほうだった。
Rốt cuộc, người khốn đốn lại chính là bà lão xấu bụng.
Bạn đã hiểu chưa?
-
1 おじいさんが 小さい 箱を 選んだのは なぜか。
Vì sao ông lão chọn chiếc hộp nhỏ?
Xem đáp án
Đáp án: 4. 自分は 年寄りだから vì ông đã già rồi
-
2 「大きい ほうを もらってくれば よかったのに」と 言った とき、おばあさんは どんな 気持ちだったか。
Khi nói “Lẽ ra ông phải mang cái hộp lớn về mới phải!”, bà lão cảm thấy thế nào?
Xem đáp án
Đáp án: 1. もっと たからが 欲しかった。 Bà muốn có thêm của báu.
-
3 おばあさんは 大きい 箱を どこで 開けたか。
Bà lão đã mở chiếc hộp lớn ở đâu?
Xem đáp án
Đáp án: 3. 帰る 途中の 道 trên đường về nhà

Truyện tiếp theo
名前のないねこ
Chú mèo không tên
Trên một con phố yên tĩnh, nơi hàng xóm hầu như chẳng bao giờ trò chuyện với nhau, có một chú mèo xám khá bí ẩn.
Chạm để tra từ, nghe giọng đọc tổng hợp và ôn tập.
Về truyện cổ tích này
Shitakiri suzume (舌切り雀), “chim sẻ bị cắt lưỡi”, là một trong những truyện cổ tích nổi tiếng nhất Nhật Bản, thường được xếp vào “năm truyện cổ tích lớn” (五大昔話) cùng với Momotarō. Truyện đi theo một khuôn mẫu mà người kể chuyện Nhật Bản rất thích: một người tốt bụng và một kẻ tham lam trải qua cùng một thử thách, và mỗi người nhận đúng điều mình đáng được nhận. Một câu chuyện tương tự, trong đó chú chim sẻ biết ơn tặng một bà lão hạt bầu cho ra gạo không bao giờ hết, đã xuất hiện trong Uji shūi monogatari, một tập truyện từ thế kỷ 13.
Một ông lão hiền lành chăm sóc một chú chim sẻ nhỏ, nhưng vợ ông chẳng ưa gì con chim. Một hôm, chú chim sẻ ăn mất chỗ hồ bà đã nấu để hồ quần áo. Nổi giận, bà cắt lưỡi chim rồi đuổi đi. Hôm sau, ông lão lên núi tìm người bạn nhỏ và, khi đã mệt lả, cuối cùng tìm thấy nhà của đàn chim sẻ, nơi ông được đãi một bữa tiệc. Lúc ra về, đàn chim mời ông chọn quà: một chiếc hộp lớn hoặc một chiếc hộp nhỏ. Vì đã già, ông chọn hộp nhỏ, và về nhà mới thấy bên trong đầy ắp của báu. Nghe chuyện, bà vợ liền lên đường đòi chiếc hộp lớn…
Bài học rất rõ ràng: lòng tốt và sự khiêm tốn được đền đáp, lòng tham bị trừng phạt, và người đòi hỏi ít hơn lại nhận được nhiều hơn. Trong bản kinh điển, những chiếc hộp là tsuzura (葛籠), loại giỏ đan có nắp. Bản N3 của hinoko giữ nguyên mạch truyện trong 19 câu và gọi đơn giản là 箱 (hộp). Đây là truyện rất hợp để luyện cách trách móc và tiếc nuối: 〜くせに (vậy mà, hàm ý trách móc), 〜ばよかった (lẽ ra nên) và 〜のは〜のほうだ (người… chính là…). Có hai từ trên N3: 雀 (suzume, chim sẻ) và 糊 (nori, hồ bột).
Ngữ pháp trong truyện này
-
〜くせに Thể thông thường (danh từ + の) + くせに: “vậy mà, thế mà”, kèm trách móc hoặc coi thường (知っているくせに: “biết rồi mà còn…”).
「すずめの くせに、私の のりを 食べるなんて!出ていけ!」
“Đồ chim sẻ kia mà dám ăn hồ của ta à! Cút đi!”
-
〜ばよかった Thể điều kiện ば + よかった: “lẽ ra nên…”, tiếc nuối về quá khứ (行けばよかった: “lẽ ra nên đi”).
それを 見た おばあさんは 「大きい ほうを もらってくれば よかったのに」と もんくを 言った。
Thấy vậy, bà lão cằn nhằn: “Lẽ ra ông phải mang cái hộp lớn về mới phải!”
-
〜のは〜のほうだ …のは…(の)ほうだ: “cái mà… là cái…”, chỉ ra một trong hai (選んだのは小さいほうだった: “cái ông ấy chọn là cái nhỏ”).
「私は 年寄りですから」と 言って、おじいさんが 選んだのは 小さい ほうだった。
“Tôi già rồi mà”, ông lão nói, rồi chọn chiếc hộp nhỏ.
Ngữ pháp JLPT N3: 251 mẫu ngữ pháp kèm giải thích và ví dụ →
Từ vựng (80 từ)
- 昔 むかし
- ngày xưa, thời xa xưa
- ある
- một… nọ, một… nào đó (trong truyện kể)
- むら
- làng
- すずめ N2
- chim sẻ
- 大事 だいじ
- quan trọng, quý giá
- する
- làm
- 優しい やさしい
- hiền, dịu dàng; やさしく = “nhẹ nhàng”
- おじいさん
- ông cụ; ông
- 意地悪 いじわる
- xấu tính, ác ý (cố tình làm khó người khác)
- おばあさん
- bà cụ; bà
- いる
- có, ở (dùng cho người và con vật)
- 日 ひ
- ngày
- 作る つくる
- làm, tạo ra
- のり N2
- hồ bột (để dán hoặc để hồ vải cho cứng)
- 食べる たべる
- ăn
- ひどい
- tồi tệ, kinh khủng; (ひどく) kinh khủng, rất nặng
- 怒る おこる
- nổi giận, tức giận
- 私 わたし
- tôi
- 出る でる
- ra ngoài, rời đi
- した
- lưỡi
- 切る きる
- cắt
- なく
- khóc
- 山 やま
- núi
- 飛ぶ とぶ
- bay; nhảy
- 帰る かえる
- về nhà, trở về
- その
- … đó, … ấy (đã nhắc đến, hoặc ở gần người nghe)
- 話 はなし
- lời kể, câu chuyện; cuộc trò chuyện
- 聞く きく
- nghe; hỏi
- 心配 しんぱい
- sự lo lắng; (〜する) lo lắng
- 次 つぎ
- tiếp theo; つぎの あさ = “sáng hôm sau”
- どこ
- đâu, ở đâu
- 探す さがす
- tìm, tìm kiếm
- いい
- tốt, được
- 行く いく
- đi
- 中 なか
- bên trong
- 歩く あるく
- đi bộ
- 疲れる つかれる
- mệt; (〜ている) đang mệt
- とき
- lúc, thời điểm; 〜とき = “khi…”
- やっと
- cuối cùng thì, mãi mới (sau khi chờ đợi hoặc cố gắng)
- たち
- (sau danh từ) số nhiều: どうぶつたち = “các con vật”
- 家 いえ
- nhà, ngôi nhà
- 見つかる みつかる
- được tìm thấy
- 喜ぶ よろこぶ
- vui mừng, mừng rỡ
- 料理 りょうり
- nấu ăn; món ăn
- 出す だす
- lấy ra, đưa ra; gửi (thư), nộp (bài)
- 大きい おおきい
- to, lớn
- 箱 はこ
- hộp
- 小さい ちいさい
- nhỏ, bé
- どちら
- cái nào (trong hai); どちらか = một trong hai
- お土産 おみやげ
- quà, quà lưu niệm (mang về)
- どうぞ
- xin mời; đây ạ (khi đưa); cứ tự nhiên
- 言う いう
- nói
- 年寄り としより
- người già
- 選ぶ えらぶ
- chọn, lựa chọn
- 開ける あける
- mở
- たから
- của báu, báu vật, kho báu
- いっぱい
- đầy; nhiều
- 入る はいる
- vào, đi vào
- それ
- cái đó (ở gần người nghe, hoặc đã nhắc đến)
- 見る みる
- nhìn, xem, thấy
- もらう
- nhận
- もんく
- lời phàn nàn; (〜を 言う) phàn nàn, càu nhàu
- もしかしたら
- có lẽ, biết đâu
- もっと
- hơn, hơn nữa
- 出かける でかける
- ra ngoài, lên đường
- 自分 じぶん
- bản thân, chính mình; じぶんの = “của chính mình”
- いじめる
- bắt nạt, đối xử tệ với
- 着く つく
- đến nơi
- 途中 とちゅう
- giữa đường, giữa chừng
- がまん
- sự nhẫn nại; (〜する) chịu đựng, cố nhịn, đành chịu
- できる
- có thể làm, làm được
- なる
- trở thành
- 道 みち
- con đường, đường
- 恐ろしい おそろしい
- đáng sợ, khủng khiếp
- もの
- đồ vật, thứ
- むし
- côn trùng, sâu bọ
- 次々 つぎつぎ
- lần lượt, liên tiếp
- 逃げる にげる
- bỏ chạy, trốn thoát
- けっきょく
- rốt cuộc, cuối cùng
- 困る こまる
- gặp khó khăn, bối rối không biết làm sao