Kanji là gì và cách bắt đầu học kanji
Kanji (漢字) là những chữ mà tiếng Nhật vay mượn từ tiếng Hán. Mỗi chữ mang một nghĩa, 山 là núi, 水 là nước, và phần lớn có nhiều cách đọc tùy theo từ. Khoảng 2.000 chữ được dùng hằng ngày, nhưng bạn có thể bắt đầu đọc chỉ với một trăm chữ đầu tiên.
Dưới đây là cấu tạo của kanji, hai loại cách đọc, bộ thủ và thứ tự nét, số chữ bạn thực sự cần, và một cách bắt đầu phù hợp với người mới.
Hình vẽ, ý nghĩa và âm đọc
Những chữ kanji cổ nhất là hình vẽ: 山 là ba đỉnh núi, 川 là dòng nước chảy, 木 là cái cây, 日 là mặt trời. Một số chữ khác ghép các ý lại với nhau: hai cây thành 林 (rừng nhỏ), ba cây thành 森 (rừng rậm), 日 với 月 thành 明 (sáng). Tuy nhiên, phần lớn kanji ghép một bộ phận chỉ nghĩa với một bộ phận gợi âm.
Âm On (on'yomi) và âm Kun (kun'yomi)
Phần lớn kanji có hai loại cách đọc. Âm On, on'yomi (音読み), bắt nguồn từ cách phát âm tiếng Hán xưa và chủ yếu dùng trong từ ghép: 山 đọc là san trong 富士山 (Fujisan). Âm Kun, kun'yomi (訓読み), là từ thuần Nhật: 山 đứng một mình đọc là yama. Người Việt có lợi thế với âm On, vì âm này thường gần với âm Hán Việt, như 大学 (daigaku, đại học) hay 注意 (chūi, chú ý). Tuy vậy, cần cẩn thận với những từ có âm Hán Việt quen thuộc nhưng nghĩa khác hẳn: 勉強 (benkyō) là “học”, không phải “miễn cưỡng”. Hãy học cách đọc trong từ thay vì học theo danh sách: chính từ đó cho bạn biết phải dùng cách đọc nào.
Bộ thủ và thứ tự nét
Kanji được cấu tạo từ một số bộ phận nhất định gọi là bộ thủ (部首, bushu): 氵, ba giọt nước, xuất hiện trong các chữ liên quan đến nước, như 海 (biển) và 池 (ao). Mỗi chữ kanji được viết theo thứ tự nét cố định, thường là từ trên xuống dưới, từ trái sang phải; nắm được thứ tự nét giúp bạn viết dễ hơn và chữ viết tay cũng dễ đọc hơn.
Cần học bao nhiêu chữ kanji?
Trường tiểu học Nhật Bản dạy 1.026 chữ kanji, và danh sách chính thức các kanji thông dụng có 2.136 chữ. Các danh sách thường dùng cho kỳ thi năng lực tiếng Nhật (JLPT) có khoảng 100 chữ ở N5, khoảng 300 chữ ở N4 và khoảng 650 chữ ở N3; danh sách mà các truyện trên hinoko dựa theo có lần lượt 80, 247 và 617 chữ.
Bắt đầu như thế nào?
Hãy học hiragana (bảng chữ mềm) trước, rồi làm quen với kanji ngay trong những từ bạn đọc: 先生 (sensei, giáo viên) dạy bạn 先 và 生 tốt hơn một danh sách. Đọc có furigana, ôn lại những từ đã lưu và thêm vài chữ kanji mỗi ngày. Danh sách kanji N5 giới thiệu 80 chữ đầu tiên cùng cách đọc và từ vựng, và mỗi truyện trên hinoko đều có furigana, bạn có thể tắt đi khi đã sẵn sàng.
Trong truyện của hinoko
でも、けんのめの前で、電車のドアがしまりました。
Nhưng cửa tàu điện đóng lại ngay trước mắt Ken. Truyện: Trường học ngày Chủ nhật
Xem thêm
Câu hỏi về kanji
Có bao nhiêu chữ kanji?
Các từ điển lớn ghi nhận hàng chục nghìn chữ, nhưng đời sống hằng ngày chỉ dùng khoảng 2.000 chữ: danh sách chính thức các kanji thông dụng, 常用漢字 (jōyō kanji), có 2.136 chữ.
Kanji có giống chữ Hán không?
Kanji bắt nguồn từ chữ Hán và nhiều chữ trông giống nhau, nhưng sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Nhật Bản đã giản lược một số chữ theo cách riêng. Từ rất lâu trước đó, người Nhật đã tự tạo ra vài chữ riêng, như 働 (làm việc). Cách đọc cũng khác: tiếng Nhật đọc 山 là yama hoặc san, tiếng Trung đọc là shān, còn âm Hán Việt là sơn.
Nên học chữ kanji nào trước?
Hãy bắt đầu với những chữ thường gặp và đơn giản nhất: số đếm (一, 二, 三), các ngày trong tuần (日, 月, 火, 水, 木, 金, 土) và những từ thông dụng như 人 (người), 山 (núi), 大 (to). Danh sách JLPT N5 là nhóm chữ đầu tiên rất phù hợp.
Học kanji mất bao lâu?
Đọc được kanji N5 cần vài tuần luyện tập đều đặn; 2.136 chữ thông dụng thì mất nhiều năm với phần lớn người học. Điều quan trọng là học kanji trong từ và đọc một chút mỗi ngày.
Có cần tập viết kanji bằng tay không?
Để đọc thì không cần: ngày nay phần lớn người học đọc và gõ trên màn hình. Dù vậy, viết một chữ vài lần vẫn giúp bạn nhớ mặt chữ, và biết thứ tự nét giúp bạn đọc được chữ viết tay.
Chưa tìm thấy câu trả lời?
Hãy gửi email cho chúng tôi theo địa chỉ contact@hinoko-japanese.com: chúng tôi trả lời bằng tiếng Anh hoặc tiếng Pháp.